भाऊबीज 2026 कधी आहे? टिळ्याचा शुभ मुहूर्त, पूजा विधी आणि गिफ्ट आयडिया

शेवटचे अद्यतन: 3 नोव्हेंबर 2026

भाऊबीज 2026: तारीख आणि टिळ्याचा मुहूर्त

द्वितीया तिथी 10 नोव्हेंबरच्या दुपारी सुरू होते, म्हणून भारतात सण 11 नोव्हेंबरला साजरा होतो आणि टिळा अपराह्नाच्या वेळी केला जातो. परदेशात काही पंचांगे 10 नोव्हेंबर दाखवतात; तुमच्या शहराची तारीख आणि वेळ वापरा.

भाऊबीज म्हणजे काय?

भाऊबीज (भ्रातृद्वितीया) हा दिवाळी सणाचा शेवटचा दिवस आणि भाऊ-बहिणीच्या नात्याचा उत्सव आहे. बहीण भावाला बोलावते, कपाळाला टिळा लावते, ओवाळते, मिठाई भरवते आणि त्याच्या दीर्घायुष्याची व कल्याणाची प्रार्थना करते. भाऊ आभार मानतो, अनेकदा तिच्या पाया पडतो किंवा आशीर्वाद देतो आणि तिला ओवाळणी देतो. महाराष्ट्रात ही आरती म्हणजे औक्षण, ज्याबद्दल आमच्या दिवाळी पाडवा मार्गदर्शकमध्ये वाचता येईल.

यम आणि यमुनेची कथा

मृत्यूचा देव यम आणि त्याची बहीण यमुना ही सूर्यदेवाची अपत्ये आहेत. यमुना अनेक वर्षे भावाला बोलावत राहिली आणि कार्तिक शुक्ल द्वितीयेला यम अखेर तिच्या घरी आला. तिने टिळा, ओवाळणी आणि भोजनाने त्याचे स्वागत केले. तिच्या प्रेमाने प्रसन्न होऊन यमाने वर दिला: या दिवशी जे भाऊ आपल्या बहिणीकडून टिळा आणि भोजन स्वीकारतील त्यांची यम प्रेमाने आठवण ठेवेल. म्हणूनच या दिवसाला यम द्वितीया असेही म्हणतात, आणि या दिवशी यमुनेत स्नान शुभ मानले जाते.

भाऊबीज पूजा विधी: टप्प्याटप्प्याने

1. ताट तयार करा. कुंकू, अक्षता (तांदूळ), तेवता दिवा, मिठाई आणि नारळ किंवा फळ, सोबत थोडे पाणी ठेवा.
2. भावाला बसवा लहान आसनावर, पूर्वेकडे किंवा उत्तरेकडे तोंड करून; हवे असेल तर लहान रांगोळी किंवा तांदळाच्या पिठाचा चौक काढा.
3. टिळा लावा. बहीण भावाच्या कपाळाला कुंकवाचा टिळा लावते आणि त्यावर काही अक्षता ठेवते.
4. ओवाळा. ती तेवता दिवा भावाच्या चेहऱ्यासमोर फिरवते आणि त्याच्या दीर्घायुष्याची व सुखाची प्रार्थना करते.
5. मिठाई भरवा आणि काही कुटुंबांत मनगटावर मौली किंवा पवित्र धागा बांधा.
6. भावाचा प्रतिसाद. तो बहिणीचा सन्मान करतो, अनेकदा पाया पडून किंवा आशीर्वाद देऊन, आणि तिला ओवाळणी देतो.
7. जेवू घाला. बहीण स्वतः बनवलेले जेवण वाढते आणि कुटुंब एकत्र जेवते.

भाऊबीज ताटाचे साहित्य

• पितळी किंवा चांदीचे ताट आणि तुपाचा किंवा तेलाचा लहान दिवा
• कुंकू आणि अक्षता (अख्खे तांदूळ)
• लाडू, बर्फी किंवा पेढा यांसारखी मिठाई
• नारळ किंवा फळ आणि लहान वाटीत थोडे पाणी
• मौली किंवा राखीसारखा धागा, तुमच्या कुटुंबात बांधला जात असेल तर
• ताजी फुले किंवा लहान हार
• भाऊ किंवा बहिणीसाठी तुमच्या आवडीची भेट

भाऊ आणि बहीण काय देतात

बहीण भावाला आशीर्वाद, टिळा आणि भोजन देते, आणि अनेकदा घरी केलेली मिठाई किंवा लहानशी भेट. त्या बदल्यात भाऊ बहिणीला ओवाळणी म्हणजे भेट देतो. भेटीची किंमत महत्त्वाची नाही आणि अनेक कुटुंबे ती साधी ठेवतात. दोघांसाठी कल्पना खाली आहेत.

या सूचना आहेत, किमती नाहीत; तुमच्या सोयीच्या बजेटमध्ये खरेदी करा आणि भेटीसाठी कर्ज घेऊ नका.

भाऊबीजेला काय घालावे

सणाचे पारंपरिक रंग लोकप्रिय आहेत: बहिणीसाठी पिवळा, लाल, केशरी, गुलाबी आणि सोनेरी, आणि भावासाठी क्रीम, मरून किंवा चमकदार कुर्ता. अनेक कुटुंबे नवे किंवा पारंपरिक कपडे घालतात. ज्यात सहज वाटेल तेच निवडा; रंगाचा कोणताही नियम नाही.

भारतभर भाऊबीज

भाऊ किंवा बहीण दूर राहत असतील तर

• काही दिवस आधी कुंकू, तांदूळ, मिठाई आणि लहान दिव्याचे छोटे पाकीट पाठवा, म्हणजे त्याच दिवशी टिळा करता येईल.
• टिळ्याच्या वेळी व्हिडिओ कॉल करा; भाऊ स्वतः टिळा लावेल आणि बहीण आरती करेल.
• भेट कुरिअरने आधी पाठवा, कारण दिवाळीच्या सुमारास डिलिव्हरी संथ असते.
• चुलत-मामे भावंडे आणि मित्रही साजरे करू शकतात; अनेक कुटुंबे त्यांना सामील करतात.

नाशिकमध्ये भाऊबीज

नाशिकसाठी अपराह्नाची वेळ दुपारी 1:26–3:41 आहे. नाशिकमधील भावंडाकडे येण्याचे ठरवले असेल तर पंचवटी आणि रामकुंडावर गर्दी असेल, कारण दिवाळी सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या सुरुवातीच्या आठवड्यांत आहे; वाहतूक आधीच बुक करा. कुंभ दिनदर्शिकेसाठी नाशिक कुंभ मार्गदर्शक पाहा.

संबंधित दिवाळी लेख

आदल्या दिवशी गोवर्धन पूजा आणि पाडवा आहे: गोवर्धन पूजा 2026 मार्गदर्शक आणि दिवाळी पाडवा 2026 मार्गदर्शक वाचा. संपूर्ण सणासाठी दिवाळी 2026 दिनदर्शिका पाहा.